Neden Düzenli Bakim Şart?
Web sitesi bakımı, sitenizin güvenligini, hızıni ve işlevselliğini korumak için düzenli yapılan teknik kontrol ve optimizasyon işlemleridir. Bakimsiz bir site hacklenmeye, yavaslamaya ve arama motorlarinda sıralamalarini kaybetmeye mahkumdur.
Bunu arac bakımına benzetin. Yag değiştirmezseniz motor yanar, lastikleri kontrol etmezseniz patlak riski artar. Web sitesi de farkli değil. Türkiye'de hacklenme vakalarina bakin: KVKK'ya bildirilen veri ihlallerinin %40'i güncellenmeyen web sitelerinden kaynaklaniyor.
Müşterilerimizden biri 8 ay boyunca hicbir güncelleme yapmadi. Sonuc: Site hacklendi, 2.300 müşteri kaydi sizdi, KVKK cezasi olarak 180.000 TL odedi. Aylik bakımın maliyeti? 500-1.000 TL arasi.
1. Otomatik Yedekleme Kurulumu
Yedekleme, web sitesi bakımınin en kritik adimidir. Sunucu arizasi, hackleme veya yanlış güncelleme durumunda sitenizi dakikalar içinde geri yükleyebilmeniz gerekir. Yedeksiz bir felaket, haftalarca is kaybı demektir.
Yedekleme Kurallari
- Siklik: Günlük veritabani yedegi + haftalik tam yedek
- Konum: Yedegi ayni sunucuda TUTMAYIN. Google Drive, AWS S3 veya harici bir sunucuya gonderin
- Test: Ayda bir yedekten geri yükleme testi yapın. Acilamayan yedek, yedek değildir
- Saklama süresi: Son 7 günlük + son 4 haftalik + son 3 aylik yedekleri tutun
Otomatik Yedekleme Araclari
cPanel'de "JetBackup" veya "Backup Wizard" kullanabilirsiniz. WordPress için UpdraftPlus eklentisi ücretsiz ve güvenilir. Özel PHP sitelerde ise cron job ile mysqldump ve tar komutlarini otomatize edin.
2. Yazılım ve Güvenlik Güncellemeleri
CMS cekirdegi, eklentiler, tema dosyaları ve sunucu yazılımlarinin (PHP, MySQL) güncel tutulmasi, bilinen güvenlik açıklarinin kapatilmasi demektir. Eski sürümler, hackerlar için açık kapi bırakmak gibidir.
Güncelleme yaparken sıralamayi takip edin:
- Önce tam yedek alin
- Staging (test) ortaminda güncelleyin
- Sorun yoksa canli siteye uygulayın
- Güncelleme sonrasi siteyi kontrol edin
PHP sürüm destegiyle ilgili önemli bir not: PHP 8.0 resmi destegi Kasim 2023'te bitti. 2026'da PHP 8.2 veya 8.3 kullanmaniz gerekiyor. Eski PHP sürümleri hem yavas çalışir hem de güvenlik yamasi almaz.
3. Güvenlik Taramasi ve Zararli Yazılım Kontrolu
Düzenli güvenlik taramasi, sitenize enjekte edilmis zararli kodları, arka kapilari (backdoor) ve şüpheli dosya değişikliklerini tespit etmenizi sağlar. Hacklenme belirtileri her zaman görünür olmaz; bazi zararli kodlar aylarca fark edilmeden çalışir.
Ne Kontrol Edilmeli?
- Dosya bütünlugu: Son 30 günde değişen dosyaları listeleyin
- Veritabani: Şüpheli admin kullanıcılari veya bilinmeyen tabloları arayin
- Sunucu logları: Başarısiz giriş denemeleri ve şüpheli IP'leri inceleyin
- Google Search Console: "Güvenlik Sorunlari" bölümunu kontrol edin
- Blacklist kontrolü: Sucuri SiteCheck veya VirusTotal ile sitenizi taratin
Güvenlik Önlemleri
Brute force koruması (5 başarısiz girişten sonra IP engelle), iki faktorlu kimlik doğrulama (2FA), güvenlik duvari (WAF) ve dosya izinlerinin doğru ayarlanmasi (644 dosyalar, 755 klasorler) temel koruma katlaridir.
4. Kırık Link ve 404 Temizligi
Kırık linkler (broken links) hem kullanıcı deneyimini bozan hem de SEO puaninizi dusüren sorunlardir. Silinen sayfalar, değişen URL'ler ve kapanan harici siteler kırık link oluştürür. Google, çok sayida 404 hatasi iceren siteleri olumsuz değerlendirir.
Tespit Araclari
- Google Search Console: "Kapsam" raporunda 404 hatalarini listeler
- Screaming Frog: 500 URL'e kadar ücretsiz tarama
- Broken Link Checker: Online arac, hızlı sonuc
- Ahrefs/Semrush: Kırık backlinkleri de tespit eder
Çözüm Yöntemleri
- Silinen sayfalar için 301 redirect oluştürün (ilgili yeni sayfaya yönlendirin)
- Degisen URL'leri güncelleyin
- Kapanan harici linkleri kaldırın veya alternatifle değiştirin
- Özel 404 sayfasi oluştürün (arama kutusu ve populer sayfalar ekleyin)
5. Veritabani Optimizasyonu
Veritabani zamanla gereksiz verilerle şişar: eski revizyon kayıtları, spam yorumlar, gecici veriler, log kayıtları. Bu şiş, sorgu surelerini uzatir ve sitenizi yavaslatir. Aylik veritabani temizligi, sayfa yükleme surelerinizi %10-20 iyilestirebilir.
Yapılacaklar
- Gereksiz post revizyonlarini silin (son 3'u tutun)
- Spam ve cop kutusundaki yorumları temizleyin
- Gecici verileri (transient) temizleyin
- Tablolari optimize edin:
OPTIMIZE TABLE tablo_adi - Yavas sorgulari tespit edin (slow query log aktif edin)
6. Form ve Iletisim Testleri
Iletisim formlariniz çalışmayı durdurmus olabilir ve siz farkinda bile olmazsiniz. SMTP ayari değişikligi, sunucu güncellemesi veya spam filtresi sorunu formlari sessizce kirar. Her ay tum formlarinizi test edin.
Test Kontrol Listesi
- Iletisim formunu doldurup gonderin - e-posta geliyor mu?
- Teklif/fiyat talep formunu test edin
- Newsletter kayit formunu deneyin
- E-postalarin spam klasorune dusmedigini kontrol edin
- Form doğrulama mesajlarinin (validation) doğru çalıştigini görün
- CAPTCHA veya spam korumasınin aktif olduğunu teyit edin
7. Performans ve Hiz Kontrolu
Sayfa hızı zamanla düşer. Yeni eklenen görseller, eklentiler ve içerikler siteyi ağırlaşirir. Aylik hız testi ile sorulari erken yakalayip çözersiniz.
Hiz Test Süreci
- Google PageSpeed Insights ile ana sayfa ve en çok ziyaret edilen 3 sayfayi test edin
- GTmetrix ile detayli waterfall analizi yapın
- Core Web Vitals degerlerini not edin: LCP < 2.5s, FID < 100ms, CLS < 0.1
- Gecen ayla karşılaştırin - düşüş var mi?
- Sorun varsa: görsel optimizasyonu, cache temizligi, gereksiz script kaldirma
8. İçerik Güncelligi ve SEO Revizyonu
Eski içerikler hem kullanıcılari yaniltir hem de arama motorlarinda sıralama kaybettirir. "2024 Fiyat Listesi" yazan bir sayfa 2026'da güven vermez. Google da güncel içerigi tercih eder.
İçerik Güncelleme Plani
- Tarih iceren içerikleri güncelleyin (fiyatlar, istatistikler, yıllık veriler)
- En çok trafik alan 10 sayfayi her ceyrek inceleyin
- Sıralama kaybeden sayfalari tespit edin (Search Console > Performans)
- Meta title ve description'lari optimize edin
- Yeni anahtar kelime firsatlarini ekleyin
- Dahili linkleme yapisini guclendirin
9. Kullanıcı Deneyimi (UX) Kontrolu
Sitenizi her ay farkli cihaz ve tarayıcılarda test edin. Chrome'da çalışan bir sey Safari'de bozuk olabilir. Yeni çıkan telefon modellerinde görünüm kaymis olabilir.
UX Test Kontrolleri
- Masaustu: Chrome, Firefox, Safari, Edge'de test edin
- Mobil: iOS Safari + Android Chrome'da test edin
- Tablet görünümunu kontrol edin
- Tum CTA butonlarinin çalıştigini doğrulayin
- Sayfa ici navigasyonun düzgün çalıştigini görün
10. Aylik Bakim Kontrol Listesi
İşte tum bakiim işlemlerini tek bir tabloda toplayan kapsamli kontrol listesi. Bu tabloyu yazdirup her ay isaretleyerek kullanaabilirsiniz.
| Kategori | Görev | Siklik | Öncelik |
|---|---|---|---|
| Güvenlik | Tam yedek al ve test et | Haftalik | Kritik |
| Güvenlik | CMS ve eklenti güncellemesi | Haftalik | Kritik |
| Güvenlik | Güvenlik taramasi çalıştır | Aylik | Yüksek |
| Güvenlik | SSL sertifika süresi kontrol | Aylik | Yüksek |
| Güvenlik | Admin şifreleri güncelle | 3 Aylik | Orta |
| Performans | Sayfa hızı testi | Aylik | Yüksek |
| Performans | Veritabani optimizasyonu | Aylik | Orta |
| Performans | Cache temizligi | Aylik | Orta |
| Performans | Görsel boyut kontrolü | Aylik | Orta |
| SEO | Kırık link taramas | Aylik | Yüksek |
| SEO | Search Console hata kontrolü | Haftalik | Yüksek |
| SEO | İçerik güncelligi | Aylik | Orta |
| SEO | Sitemap güncelligi | Aylik | Dusuk |
| Islevsellik | Form testleri | Aylik | Yüksek |
| Islevsellik | Farkli tarayıcı testi | Aylik | Orta |
| Islevsellik | Mobil görünüm kontrolü | Aylik | Yüksek |
| Analitik | Trafik raporu inceleme | Aylik | Orta |
| Analitik | Dönüşüm oranı analizi | Aylik | Orta |
| Yasal | KVKK uyumluluk kontrolü | 3 Aylik | Yüksek |
| Yasal | Çerez politikasi güncelligi | 6 Aylik | Orta |
Bu listeyi kendi işletmenize uyarlayin. E-ticaret sitesi işletiyorsaniz ödeme şiştemi testini, çok dilli site işletiyorsaniz çeviri kontrolünu ekleyin. Önemli olan düzeni bozmamak.
Web sitesi bakımı, teknik bir zorunluluktur ama ayni zamanda bir yatirimdir. Aylik 2-4 saat harcayarak sunucu çokmeleri, güvenlik ihlalleri ve müşteri kaybı gibi çok daha büyük maliyetlerden kurtulursunuz. Bakımı ihmal etmeyin, takviminize ekleyin ve disiplinli şekilde uygulayın.
Onerilen Kaynaklar
- Google Search Console - Sitenizin Google'daki performansini izleyin ve sorunlari tespit edin



